ДЦП бўлган болаларда дизартрияни даволаш

Дизартрия — бу болалар церебрал фалажи (ДЦП) билан боғлиқ энг кенг тарқалган нутқ бузилишларидан биридир. Бу ҳолат нутқ аппаратининг — тил, ярим, ҳалқум, юмшоқ том ва лаблар мушакларининг иннервацияси бузилиши билан боғлиқ. Болада товушларни талаффуз қилиш, артикуляция, нутқ вақтида нафас олиш, овоз чиқаришда қийинчиликлар юзага келади. ДЦПда дизартрияни даволаш мутахассислар жамоаси раҳбарлигида олиб бориладиган тизимли, индивидуал тарзда танланган ишни талаб қилади.

«Алмадея» клиникасида биз ДЦП бўлган болалар билан замонавий логопедик ва нейропсихологик методикалар асосида ишлаймиз, эътиборни фақат нутққа эмас, балки боланинг умумий ривожланишига ҳам қаратамиз. Бизнинг мақсадимиз — фақатгина товушлар талаффузини яхшилаш эмас, балки болага мулоқот қилиш, тушуниш ва эшитилиш имконини бериш.

Дизартрияни даволашда қандай ёндашувни қўллаймиз

Ҳар бир ДЦП бўлган болага дизартрияни тузатиш бўйича индивидуал дастур танланади. Бу дастур бир нечта мажбурий босқичларни ўз ичига олади:

• Комплекс диагностика. Иш логопедик, неврологик, зарурат туғилса — нейропсихологик тўлиқ текширувдан бошланади. Биз дизартрия даражасини, мушаклардаги спастикликни, нутқий ривожланиш даражасини, нафас олиш ва овоз чиқариш функцияларини, шунингдек мурожаат қилинган нутқни тушуниш даражасини баҳолаймиз.
• Логопедик тузатиш. Логопед билан машғулотлар артикуляцион гимнастика, нутқ мушакларининг ҳаракатчанлигини ривожлантириш, нафас машқлари ва овоз устида ишлашни ўз ичига олади. Бора-бора товушларни аниқлаш, нутқнинг бўғинли тузилиши ва луғатни ривожлантириш бўйича машқлар қўшилади.
• Махсус методикалардан фойдаланиш. Боланинг ҳолатига қараб қуйидагилар қўлланилиши мумкин:
  • – вибрацион стимуляция усули,
  • – биоакустик тузатиш,
  • – логопедик массаж,
  • – логоритмика,
  • – альтернатив коммуникация тизимлари — карточкалар, пиктограммалар, коммуникаторлар.

Ёндош мутахассисларнинг қўллаб-қувватлаши. ДЦПда дизартрияни даволаш кўпинча физиотерапия, эрготерапия, нейропсихологик машғулотлар ва сенсор интеграция билан тўлдирилади. Бундай ёндашув нафақат нутқни, балки марказий асаб тизимининг умумий фаолиятини ҳам яхшилаш имконини беради.

Нега даволашни имкони борича эрта бошлаш муҳим

ДЦП бўлган болада дизартрияни тузатиш қанчалик эрта бошланса, аниқ ва барқарор нутқ шаклланиши имконияти шунчалик юқори бўлади. Боланинг мияси эрта ёшда кўпроқ нейропластикликка эга ва таълимга ҳамда етишмовчиликларни компенсация қилишга яхшироқ мойил бўлади. Шу билан бирга, ДЦП бўлган болаларда ривожланиш суръати неврологик бузилишлари йўқ болаларга нисбатан секинроқ бўлиши мумкинлиги инобатга олиниши зарур. Шу сабабли мунтазамлик, сабр ва аниқ ривожлантирувчи стратегия талаб қилинади.

«Алмадея» клиникасида дизартрияни даволаш

«Алмадея» клиникасида ДЦП бўлган болаларда дизартрияни даволаш илиқ ва қулай муҳитда олиб борилади. Бизнинг логопед мутахассисларимиз оғир нутқ бузилишлари бўлган болалар билан ишлаш бўйича махсус тайёргарликка эга ва дизартриянинг турли шакллари — спастик, гиперкинетик, атоник ва аралаш кўринишларида тузатиш методикаларига эга.

Биз қолип бўйича ишламаймиз — ҳар бир бола учун алоҳида дастур, суръат ва методлар танланади, боланинг имкониятларига мос ҳолда. Даволаш жараёнида биз болани фақат гапиришга ўргатмаймиз, балки уни атроф-муҳит, ота-онаси ва бошқалар билан боғланиш қобилиятини ривожлантиришга ёрдам берамиз. Биз боладаги ўсишни диққат билан кузатиб борамиз, зарурат туғилганда ёндашувимизни мослаштирамиз ва ота-оналарни уй шароитидаги машқларда қўллаб-қувватлаймиз

Оила нима олади

• Боланинг нутқ ҳолатини ишончли диагностика қилиш
• Терапия бўйича индивидуал режа
• Логопед ва бошқа мутахассисларнинг қадамма-қадам қўллаб-қувватлаши
• Уйдаги тавсиялар ва фикр алмашиш
• Алтернатив коммуникация усулларини танлашда ёрдам
• Болани жамиятга мослаштириш ва кундалик ҳаётга интеграция қилишда ёрдам

ДЦП бўлган болаларда дизартрияни даволаш — бу бутун оила иштирокини ва малакали қўллаб-қувватлашни талаб қиладиган йўлдир. «Алмадея» клиникасида биз ушбу йўлни бола ва унинг ота-оналари учун имкони борича самарали, хавфсиз ва қўллаб-қувватловчи қилиш учун бор кучимизни қўллаймиз.