Ergokvartíra

Kishi og‘ir kasallikka — insult, bosh miya shikastlanishi, operatsiya, demensiya yoki tug‘ma buzilishlarga duch kelganda, uning hayoti o‘zgaradi. Go‘yoki oddiy bo‘lgan ishlar: karavotdan turish, tish yuvish, nonushta tayyorlash, hojatxonadan foydalanish — qiyinlashadi, ba’zida esa butunlay imkonsiz bo‘lib qoladi.

Ergoterapiya — bu reabilitatsiya yo‘nalishi bo‘lib, insonni mustaqil va to‘laqonli hayot uchun zarur bo‘lgan kundalik harakatlarni qayta o‘rganishga yordam beradi. Aynan shu maqsadda “Almadeya” klinikasida maxsus yaratilgan ergokvartíra — oddiy uy sharoitlariga maksimal darajada yaqinlashtirilgan noyob mashg‘ulot maydonchasi tashkil etilgan.

Ergokvartíra nima?

Ergokvartíra — bu maxsus jihozlangan o‘quv muhiti bo‘lib, unda bemor ergoterapevt mutaxassisi rahbarligida yo‘qotilgan yoki bajarilishi qiyin bo‘lgan maishiy ko‘nikmalarni qayta tiklaydi: gigiyena, ovqatlanish, tozalash, kiyinish, xonada harakatlanish, ovqat tayyorlash, o‘ziga qarash, hatto maishiy texnikalar bilan ishlash.

Bu shunchaki xona emas — bu real hayot maydonchasi bo‘lib, unda har bir ko‘nikma qadam-baqadam mashq qilinadigan xavfsiz va nazorat qilinadigan sharoitlar yaratiladi.

Ergokvartíra qanday vazifalarda yordam beradi?

Ergokvartírada reabilitatsiyadan o‘tayotgan bemorlar quyidagilarni o‘rganadilar:

• karavotdan turish va stulga o‘tish;
• kiyinishda zaif qo‘l yoki oyoqdan foydalanish;
• ovqat tayyorlash — kuyib qolmasdan va idishlarni tushirib yubormasdan;
• kir yuvish mashinasi, mikroto‘lqinli pech, changyutkichdan foydalanish;
• hassaga, yurish moslamasiga yoki suyanchiqka tayangan holda xavfsiz harakatlanish;
• cheklovlarni inobatga olgan holda dush, unitaz, rakovina dan foydalanish;
• o‘zini parvarish qilish — yuz yuvish, tish tozalash, soch tarash;
• javon va shkaflardan kerakli buyumlarni olish;
• yashash joyini parvarish qilish — karavotni yig‘ishtirish, xonani tozalash, tartibni saqlash.

Nega shunchaki "kuting" va "umid qilavering" bo‘lmaydi?

Kundalik maishiy ko‘nikmalar o‘z-o‘zidan tiklanmaydi va tabletka ichish orqali mashq qilinmaydi. Biz bu ko‘nikmalarni butun hayot davomida — uy muhiti, takrorlash, harakat, xato qilish va tajriba orqali o‘zlashtiramiz. Og‘ir kasallikdan keyin miya va tana yana uy sharoitida yashashni "qayta o‘rganishi" kerak bo‘ladi: stakanni ko‘tarish, choynakni yoqish, sovun yoki taroqni ushlab turish.

Agar mashq qilinmasa, inson quyidagilar xavfi ostida qoladi:

• jarohat olish (yiqilib tushish, kuyish, tilib olish);
• qarindoshlari va parvarish qiluvchilarga to‘liq qaram bo‘lib qolish;
• tiklanish va faol hayotga motivatsiyani yo‘qotish;
• karavotda yotib qolish, garchi jismonan ko‘proq harakat qilishga qodir bo‘lsa ham.

O‘qitish qanday o‘tadi?

Ergokvartírada bemor bilan ergoterapevt-mutaxassis ishlaydi — u cheklangan imkoniyatlar sharoitida maishiy harakatlarga o‘rgatishni biladi.
U maxsus moslamalarni tanlaydi: ushlagichlar, qo‘ltiqtayoq, ustki moslamalar, moslashtirilgan idishlar, ulardan qanday foydalanishni o‘rgatadi hamda agar tanish shaklda amalni bajarib bo‘lmasa, uni qanday yangicha bajarish mumkinligini tushuntiradi.

Ergokvartíra maydonlari

Oshxona zonasi — ovqat tayyorlash, kesish, qaynatish, idish-tovoq yuvish, plitani va maishiy texnikalarni xavfsiz ishlatish ko‘nikmalarini mashq qilish uchun.

Yotoqxona va yashash xonasi — bu yerda bemorlar karavotdan turish, kiyinish, karavotni yig‘ishtirish, xonada harakatlanish, tozalash ko‘nikmalarini mashq qiladilar.

Sanitariya bloki — dush, rakovina va unitazni o‘z ichiga oladi, bunda gigiyenik amaliyotlarni xavfsiz mashq qilish imkoniyati yaratiladi.

Bolalar xonasi — bolalar uchun maxsus maydon, ular bu yerda o‘yin, o‘qish va o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish ko‘nikmalarini o‘z yoshi va mavjud buzilishlaridan kelib chiqib mashq qiladilar.

Bolalar uchun ergokvartíra

Rivojlanishida o‘ziga xosliklarga ega bolalar (ASB, ZPR, SDVG, DMJ) ko‘pincha maishiy va o‘quv ko‘nikmalarini bosqichma-bosqich shakllantirishga muhtoj bo‘ladilar.
Bizning bolalar zonasida ergoterapevt bola bilan quyidagi ko‘nikmalarni o‘rganishda yordam beradi:

• mustaqil kiyinish va gigiyena;
• kattalar yordamisiz ovqatlanish;
• partada ishlash, kantselyariya buyumlaridan foydalanish;
• maishiy yo‘nalish: buyumlar qaerda saqlanishi, o‘yinchoqlarni qanday yig‘ish, qanday yordam so‘rash.

Nega bu muhim?

Maishiy ko‘nikmalarni tiklash — bu bemorning mustaqillik kaliti va oila hayotini yengillashtirishning muhim omili.
Ergokvartíra odamlarga shunchaki mashqlar kursini o‘tash emas, balki qayta yashashni o‘rganish imkoniyatini beradi: xavfsiz, ishonch bilan, faol va foydali bo‘lish imkoniyati bilan.

Agar yaqin insoningiz reabilitatsiyadan o‘tayotgan bo‘lsa yoki o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatishda qiyinchiliklarga duch kelgan bo‘lsa — “Almadeya” klinikasining ergokvartírasi to‘laqonli va munosib hayotga qaytish yo‘lidagi muhim qadam bo‘ladi.